Rezygnacja z wymogu odprawy konsularnej dla zwłok przywożonych z zagranicy i jeden dokument dla wywozu zwłok z Polski

Obecne przepisy wymagają uzyskania odprawy konsularnej przy sprowadzaniu zwłok z zagranicy, co wiąże się z dodatkowymi kosztami i utrudnieniami dla rodzin zmarłych. Konsul nie pełni przy tym roli merytorycznej, a procedura jest dublowaniem decyzji sanepidu i starosty. Dodatkowo brak jest ujednoliconych zasad przy wywozie zwłok z Polski, a przy prochach wymaga się niepotrzebnych zezwoleń. Proponuje się zniesienie obowiązku odprawy konsularnej, uproszczenie procedur przywozowych i ograniczenie zezwoleń dla prochów. Dla wywozu zwłok wprowadzić ma się jednolity dokument zgodny z normami międzynarodowymi (laissez-passer). Zmiany przyspieszą procedury, odciążą konsulat i zmniejszą koszty, przy zachowaniu bezpieczeństwa sanitarnego.

Obecnie, aby sprowadzić zwłoki lub szczątki z zagranicy do Polski, wymagane jest uzyskanie dwóch dokumentów: pozwolenia starosty (po uzgodnieniu z sanepidem) oraz zaświadczenia wydawanego przez polskiego konsula. Konsul nie ocenia jednak merytorycznie zasadności przewozu – dokument wydaje wyłącznie na podstawie decyzji starosty, co oznacza zbędne dublowanie procedury. W praktyce wiąże się to z koniecznością dotarcia do placówki konsularnej, co generuje dodatkowe koszty i utrudnienia dla rodzin zmarłych. Ponadto brak jest jednolitych procedur dla wywozu zwłok z Polski oraz nieuzasadnione są wymagania sanitarne wobec przewozu prochów, które nie stanowią zagrożenia epidemiologicznego. Obowiązujące przepisy są przestarzałe i nieprzystające do aktualnych realiów społecznych, m.in. wzrostu liczby zgonów poza granicami kraju oraz międzynarodowego charakteru wielu pochówków.

Obowiązujące przepisy są nadmiernie skomplikowane, kosztowne i nieadekwatne do obecnych realiów. Wymóg odprawy konsularnej przy sprowadzaniu zwłok z zagranicy nie ma uzasadnienia merytorycznego – konsul jedynie potwierdza decyzję starosty i sanepidu, co wydłuża procedurę i obciąża rodziny zmarłych dodatkowymi formalnościami i kosztami. Brakuje też jednolitych zasad wywozu zwłok z Polski, co powoduje problemy dla firm pogrzebowych oraz obywateli. Wymaganie pozwoleń na przewóz prochów, które nie stanowią zagrożenia sanitarnego, jest nieproporcjonalne.

Pan Jan zmarł niespodziewanie podczas pracy w Niemczech. Jego rodzina w Polsce chciała sprowadzić ciało do kraju, by pochować go w rodzinnej miejscowości. Mimo że miała wszystkie wymagane dokumenty z Niemiec oraz pozwolenie starosty, musiała jeszcze udać się do konsulatu oddalonego o kilkaset kilometrów, by uzyskać formalne zaświadczenie. To opóźniło transport o kilka dni i naraziło rodzinę na dodatkowe koszty oraz stres w trudnym emocjonalnie czasie.

Proponuje się po pierwsze zniesienie wymogu odprawy konsularnej dla zwłok przywożonych z zagranicy i wprowadzenie jednego dokumentu uprawniającego do wywozu zwłok z Polski, co znacząco ułatwiłoby i przyspieszyłoby procedury, a także odciążyłoby polskie służby konsularne. Jednocześnie zachowane zostałyby obowiązujące procedury o charakterze sanitarnym, stąd też propozycja nie rodzi zagrożeń dla bezpieczeństwa sanitarno-epidemicznego kraju. Oprócz tego w odniesieniu do prochów zasadnymi byłoby ograniczenie wymaganych pozwoleń wyłącznie do pozwolenia starosty, gdyż prochy nie rodzą zagrożeń sanitarnych. Natomiast w odniesieniu do wywozu zwłok za granicę – proponuje się wprowadzenie jednolitego dokumentu, zgodnego z międzynarodowymi standardami, tzw. laissez-passer dla zwłok.