• Rozporządzenie
  • Prawo pogrzebowe
  • 21.05.2025

Ochrona środowiska dzięki umożliwieniu usunięcia metalowych elementów z trumien

Źródło propozycji: sprawdzamy.com

Ścieżka legislacyjna

Przyjęta

Rządowy zespół deregulacyjny we współpracy z Ministerstwem przyjął inicjatywę do wdrożenia. Procedowane są dalsze prace nad przedstawioną dokumentacją, w celu przekazania jej do KPRM.

37 dni temu przekazano stronie rządowej

Opis

Likwidacja zakazu otwierania trumien sprowadzanych z zagranicy pozwoli na usunięcie metalowych wkładów przed pochówkiem. Dzięki temu rozwiązaniu zminimalizowane zostanie ryzyko zanieczyszczenia gleby oraz zagrożeń epidemiologicznych podczas ewentualnych przyszłych ekshumacji. Nowe przepisy poprawią ochronę środowiska oraz uszanują preferencje rodzin, które chcą uniknąć pochówku w metalowych trumnach

Jak jest teraz?

Obecnie obowiązujący przepis zakazuje ponownego otwarcia trumny po jej zamknięciu, co oznacza, że metalowy wkład w trumnie sprowadzonej z zagranicy nie może zostać wyjęty przed pochówkiem. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy trumnę otwiera się w krematorium po sprowadzeniu zwłok z zagranicy, celem ich spopielenia. To ograniczenie powoduje poważne problemy, gdy konieczne jest wcześniejsze wyjęcie wkładu metalowego w celu zminimalizowania zagrożeń epidemiologicznych lub ekologicznych. Rodziny i zakłady pogrzebowe napotykają na trudności w praktyce, grożąc naruszeniem prawa i utrudniając pełne poszanowanie tradycji i bezpieczeństwa sanitarnego. Przepisy te są nieprzystosowane do nowoczesnych wymogów opieki nad zwłokami oraz ochrony środowiska. W konsekwencji, istnieje ryzyko skażenia środowiska przez długo nierozkładające się metalowe elementy wkładów, które mogą pozostawać w ziemi nawet przez setki lat.

Dlaczego trzeba to zmienić?

Istniejące przepisy uniemożliwiają wyjęcie metalowego wkładu z trumny sprowadzonej z zagranicy, co stanowi zagrożenie zarówno epidemiologiczne, jak i ekologiczne. Metalowe wkłady, szczególnie wykonane z odpornych stopów, mogą nie ulec rozkładowi przez setki lat, zanieczyszczając środowisko naturalne. Ponadto, w przypadku konieczności ekshumacji, metalowe elementy mogą stanowić źródło skażenia i rozprzestrzeniania patogenów, co stawia pod znakiem zapytania bezpieczeństwo sanitarne. Przykłady zagraniczne, np. w krajach europejskich, pokazują, że możliwe jest stosowanie regulacji umożliwiających wyjęcie wkładów metalowych, co przyczynia się do lepszego zarządzania odpadami i ochrony środowiska. Statystyki wskazują, że długość rozkładu metalowych elementów może wynosić od kilku do kilkuset lat, co stanowi poważne wyzwanie ekologiczne. Zmiana przepisów umożliwiłaby właściwe postępowanie z metalowymi wkładami, minimalizując ryzyko skażenia środowiska i epidemiologiczne zagrożenia. Taka regulacja byłaby zgodna ze światowymi trendami ograniczania zanieczyszczeń i promowania biodegradacji materiałów pogrzebowych.

Przykład

Zwłoki Krzysztofa z Poznania zostały sprowadzone z Niemiec, gdzie umieszczono je w metalowym wkładzie w trumnie. Po przewiezieniu do Polski, rodzina chciała otworzyć trumnę, aby wyjąć metalowy wkład i postępować zgodnie z lokalnymi zwyczajami, ale przepisy na to nie pozwalały. W efekcie wkład musiał pozostać w ziemi, mimo że mógłby zostać wyjęty i zutylizowany w bezpieczny sposób. To rodziło dyskomfort i poczucie naruszenia tradycji, a także stwarzało ryzyko zanieczyszczenia środowiska, jeśli metal rozkładałby się przez setki lat. Rodzina czuła się bezsilna, bo prawo blokowało naturalne i bezpieczne rozwiązania. Ten przykład pokazuje, jak obecne regulacje utrudniają właściwe i bezpieczne postępowanie z metalowymi wkładami w trumnach sprowadzanych z zagranicy.

Jakie będą korzyści?

  • Zmiana przepisów pozwoli na wyjęcie metalowych wkładów przed pochówkiem, co zredukuje ryzyko rozprzestrzeniania się patogenów i skażenia środowiska. Ułatwi to ekshumacje i przebudowę pochówków, a także poprawi bezpieczeństwo sanitarne i ekologiczne. Beneficjentami będą rodziny zmarłych, które będą mogły mieć pewność, że ich bliscy zostaną pochowani zgodnie z normami i w sposób bezpieczny dla zdrowia i środowiska. Zakłady pogrzebowe zyskają elastyczność i możliwość lepszego dostosowania się do wymagań sanitarno-środowiskowych. Ponadto, zmiany te wpisują się w szersze działania na rzecz ochrony środowiska oraz przeciwdziałania długotrwałym zanieczyszczeniom. Krótszy i bardziej klarowny proces obsługi zwłok z zagranicy poprawi standardy usług pogrzebowych i zwiększy poziom zaufania społecznego. Ostatecznie, takie rozwiązanie będzie sprzyjać lepszej ochronie zdrowia publicznego i środowiska naturalnego, promując nowoczesne i bezpieczne procedury pogrzebowe.

Komentarze związków zawodowych

N. Kusziak: Brak zdania

A. Jagodzińska: Zgoda

Podsumowanie

Proponowana zmiana polega na likwidacji zakazu ponownego otwarcia trumny w przypadku sprowadzenia zwłok z zagranicy. Ma to na celu umożliwienie wyjęcia metalowego wkładu przed pochówkiem, co pozwoli na lepsze zarządzanie procesami ekshumacji i minimalizację zagrożeń epidemiologicznych. Zmiana ta przyczyni się do ochrony środowiska poprzez skrócenie czasu pozostawania metalowych elementów w glebie, które mogą rozkładać się setki lat. Umożliwi to także rodzinom i zakładom pogrzebowym działanie zgodnie z normami sanitarnymi i zwyczajami lokalnymi, poprawiając komfort i bezpieczeństwo. Regulacja będzie stosunkowo łatwa do wdrożenia, wymaga jedynie nowelizacji istniejącego rozporządzenia Ministra Zdrowia. Efektem będzie zmniejszenie ryzyka skażenia środowiska i zagrożeń epidemiologicznych, co wpisze się w dążenia do zrównoważonego rozwoju i ochrony zdrowia publicznego. Projekt ten jest neutralny dla budżetu i nie wygeneruje negatywnych skutków społecznych.

Załączniki